Hiện nay, mất ngủ là hiện trang chung do những sức ép cuộc sống hoặc ảnh hưởng từ chất kích thích của các loại thức uống như trà, cà phê,… Chất lượng giấc ngủ tác động rất nhiều tới sức khỏe và cuộc sống hàng ngày của con người. Trên thế giới hiện nay, có rất nhiều người mắc phải chứng mất ngủ kinh niêm khiến cơ thể mệt mỏi, tâm trạng cáu kỉnh, năng suất làm việc/học hành giảm sút,...
Đâu là biện pháp để cải thiện tình huống này? Theo các nhà kỹ thuật, việc trị liệu bằng âm thanh là một trong các cách thức chữa mất ngủ rất hiệu quả, tương tự những bà những mẹ đã ru chúng ta ngủ hồi còn thơ bé. Dưới đây là tổng hợp những âm thanh dễ ngủ, hỗ trợ giấc ngủ tốt mà bạn có thể tham khảo.
- Tiếng thiên nhiên
Những nghiên cứu chỉ ra rằng các âm thanh môi trường thiên nhiên này làm chậm sóng não của chính ta và giúp đi vào giấc ngủ nhanh hơn, sâu hơn. Các âm thanh của tự nhiên như tiếng mưa, tiếng lá xạc xào, tiếng gió thậm chí tiếng nhịp tim,... Đều là các âm thanh êm ái và hữu hiệu.
- Tiếng ồn nâu
Các tiếng ồn cũng có màu sắc khác nhau. Và trên thực tiễn, một dạng âm thanh dễ ngủ tồn tại nhưng ít được biết đến chính là tiếng ồn nâu. Trong âm thanh, nhiễu sóng nâu có độ trầm thấp hơn cả nhiễu sóng hồng. Thực chất nâu (brown) không phải chỉ màu sắc mà được đặt theo lối di chuyển brownian, cũng là một hình chiếc chuyển động của phân tử nước và ánh sáng.
- Tiếng ồn hồng
Tiếng ồn hồng đựng các tần số ở trong phổ âm thanh nhưng cường độ giảm luôn đi cùng với tăng tần số. Trong một vài năm trở lại đây, tiếng ồn hồng được ưa chuộng hơn so với tiếng ồn trắng vì độ êm ái trong âm thanh. Hơn nữa, nhiễu sóng hồng cũng được đề nghị cho các ai đang tập làm quen với việc dùng âm thanh để cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một số tiếng ồn hồng quen thuộc mà bạn có thể dễ dàng bắt gặp trong cuộc sống là tiếng mưa rinh rích, tiếng phi cơ, tiếng xe lửa đang chạy với tốc độ đều đều, tiếng sóng biển vỗ,...
- Nhạc yêu thích
Lý do khiến cho chúng ta không thể ngủ được thường là do căng thẳng và một trong các phương pháp để giảm bớt căng thẳng ấy là nghe nhạc. Âm nhạc đã được chứng minh là có ảnh hưởng mạnh mẽ tới căng thẳng và cảm xúc của một người. Bằng cách nghe một bộ giai điệu yêu thích trước lúc đi ngủ, bạn có thể có một giấc ngủ ngon hơn. Nếu bạn cảm thấy nhàm chán khi phải nghe các âm thanh lặp đi lặp lại từ các tiếng ồn trắng, hồng, nâu, thậm chí là chẳng thể ngủ được với âm lượng đều đều này thì có thể thử bật danh sách âm nhạc yêu thích của bản thân.
- Nhiễu sóng âm thanh
Khi nói về nhiễu sóng âm thanh chúng ta ngay thức thì nghĩ về tiếng radio rè rè đang dò tần số phát sóng hay tiếng tivi bị nhiễu do cho dò được kênh. Thực chất, nhiễu sóng còn có thể gồm rất nhiều âm thanh khác, chẳng hạn như tiếng quạt máy kêu vù vù, tiếng sóng biển rì rào,...
Để một âm thanh có thể được gọi là nhiễu sóng thì chúng phải được phát ra liên hồi ở cùng một cường độ âm thanh, không quan yếu tần số, miễn là có âm lượng đồng đều. Trong một môi trường hết sức tĩnh lặng, một tiếng nhỏ cũng trở nên tương đối ồn và có thể khiến bạn tỉnh giấc. Nhưng nếu ngủ trong một môi trường có tiếng nhiễu sóng thì sự xen vào đột nhiên của tiếng ồn như tiếng xây dựng ngoài đường hay tiếng ngáy… đều không khiến bạn bị thức giấc giữa đêm.
- Tiếng mưa
Âm thanh từ các cơn mưa có tiết tấu đơn điệu, lặp đi lặp lại. Nếu vỏ não của chúng ta tiếp xúc với dạng âm thanh đó trong thời gian dài sẽ gây ra sự ức chế sâu, làm giảm hưng phấn của các bộ phận, cơ quan trên thân thể khiến chúng ta mau chóng rơi vào giấc ngủ.
Y học đã chứng minh tiếng mưa rơi là một liệu pháp chữa bệnh rất tốt. Bộ não của chúng ta sẽ tưởng rằng những tiếng ồn đấy chưa đủ để đánh thức ta dậy chính cho nên ta không cảm nhận được sự biến đổi âm thanh. Tiếng tí tách do mưa tạo ra một hiệu ứng che giấu những tiếng ồn khác tới tai chúng ta thông qua não bộ.
- Tiếng ASMR
Âm thanh ASMR nhận được nhiều sự để ý những năm vừa qua được chứng minh có thể giúp con người rơi vào trạng thái hạnh phúc và kích thích phản ứng cảm giác cực khoái độc. Hiện tượng ASMR được định nghĩa là các âm thanh đời thường được thu và phát với âm lượng lớn hơn một tẹo để người nghe có cảm giác râm ran dễ chịu từ gáy lan xuống lưng.
Những âm thanh ASMR phổ thông gồm có tiếng thầm thì, tiếng thổi, tiếng gãi hay cào trên kim loại, nhựa, thậm chí là trực tiếp trên bề mặt micro , âm thanh của móng tay gõ trên những bề mặt khác nhau, âm thanh lật giấy lặp đi lặp, tiếng gõ bàn phím,... Có rất nhiều người tin rằng, video ASMR giống như một phương thuốc thần kỳ giúp chữa các chứng bệnh như trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ,...
- Tiếng ồn trắng
Tiếng ồn trắng là toàn bộ các âm thanh nằm ở tần số mà tai con người có thể bắt được, cơ bản là từ 20 Hz đến 20 kHz. Thí dụ như tiếng tiếng quạt, tiếng TV hay radio kêu rè rè, tiếng máy lạnh đang chạy, tiếng sóng vỗ, tiếng máy sấy tóc, tiếng suối chảy xuôi dòng,...
Tiếng ồn trắng không chỉ giúp người trưởng thành ngủ ngon hơn mà còn giúp trẻ nhỏ dễ đi vào giấc ngủ hơn. Âm thanh này truyền đi với tần số có biên độ đồng đều mà tai chúng ta thu nhận, cho phép não duy trì sự tập hợp. Điều này rất hữu ích cho các người khó ngủ.
Không chỉ là âm thanh dễ ngủ, giúp con người có thể ngủ ngon hơn, tiếng ồn trắng còn có lợi ích che lấp những tiếng ồn khác. Điều này đặc biệt hữu dụng đối với những gia đình đang có con nhỏ. Khi bé yêu đi ngủ nhưng những thành viên khác trong gia đình vẫn còn thức, bạn có thể sử dụng tiếng ồn trắng để loại bỏ những âm thanh khác, để bé yêu ngủ ngon hơn, không bị những âm thanh bên ngoài phòng ngủ phá quấy.
- Nhạc cho giấc ngủ
Cơ thể chúng ta 70% là nước, nếu tinh thể nước đá không phù hợp với nhạc rock thì có thể nước trong thân thể sẽ không có được hiện trạng tốt nhất lúc nghe loại nhạc này, và qua đó có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Để giải tỏa căng thẳng nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ thường có thị hiếu nghe những bản nhạc rock, nhạc điện tử, remix… những loại nhạc này thường có tiết tấu khá dồn dập, mức âm thanh lớn nên dễ gây tai hại cho thính giác và não bộ.
Theo tổ chức Y tế thế giới WHO, thanh thiếu niên và người trẻ đang có nguy cơ mất đi thính giác chỉ vì nghe nhạc chính yếu bằng tai nghe và vượt mức âm lượng cho phép. Vậy nên, lúc dùng tai nghe, hãy sử dụng loại tai phone được thiết bị lớp cách âm để tránh âm thanh dội thẳng vào tai.
Ngưỡng cường độ âm thanh an toàn nằm dưới 85 dB. Vượt ngưỡng âm thanh này thì dù là nhạc thính phòng du dương cũng không còn tốt cho não bộ, không tăng cường trí nhớ và chẳng giúp dễ ngủ. Ngoài sử dụng các âm thanh để dễ ngủ thì cũng có những phương pháp hỗ trợ cải thiện tình trạng mất ngủ khác như massage, thiền, hay những bài tập tư duy, xây dựng lối sống lành mạnh, hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực tới giấc ngủ và trí nhớ,...
>>> Tham khảo thêm: