Mất ngủ là chứng rối loạn giấc ngủ phổ biến nhất, ảnh hưởng đến khoảng 13% số người trên thế giới, đặc trưng bởi không ngủ được, khó ngủ, khó ngủ trở lại sau lúc thức dậy hoặc ngủ dậy nhưng không cảm thấy sảng khoái. Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, gồm có di truyền bẩm sinh cũng như những tác nhân phổ thông bao gồm lối sống, chế độ ăn uống, tập thể dục và những vấn đề xúc cảm.
Mất ngủ kéo dài có tên gọi y học là Chronic Insomnia, hay còn gọi là mất ngủ mạn tính. Một người được chẩn đoán mắc mất ngủ kéo dài lúc người đó bị mất ngủ với tuần suất ít ra 3 lần 1 tuần liên hồi trong 3 tháng. Tình trạng rối loạn giấc ngủ này khiến những yếu tố về chất lượng giấc ngủ bị giảm sút nghiêm trọng gồm thời lượng ngủ không đủ, số thời gian dành cho giai đoạn giấc ngủ sâu ngắn, gián đoạn giấc ngủ thường xuyên, không sảng khoái khi thức dậy vào buổi sáng.
Mất ngủ được chia thành 2 mức độ: mất ngủ cấp tính và mất ngủ mạn tính. Một người bị mất ngủ cấp tính lúc có dấu hiệu mất ngủ dưới 1 tháng, sau đấy bệnh thuyên giảm và chất lượng giấc ngủ được cải thiện. Nguyên do gây mất ngủ cấp tính thường do sự đổi thay về tâm lý, sức khỏe và lối sống khiến giấc ngủ không đảm bảo. Với người mắc giấc ngủ mạn tính, con đường chữa trị gian nan hơn nhiều vì những giải pháp chữa trị thông thường không còn đạt hiệu quả. Sau đây là một số nguyên nhân chính khiến một người bị mất ngủ mạn tính.
- Mất ngủ do bệnh lý
Các vấn đề sức khỏe sau đây có thể dẫn đến chứng mất ngủ: Rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD), bệnh Alzheimer, bệnh đa xơ cứng, hen suyễn, ợ nóng, mãn kinh, ung thư, đột quỵ, bệnh Parkinson, chấn thương sọ não, chứng ngưng thở lúc ngủ, vấn đề về tuyến giáp (cường giáp), hội chứng chân tay bồn chồn, đau mãn tính.
- Căng thẳng
Nguyên do phổ biến của chứng mất ngủ là căng thẳng, nó có thể can hệ đến những thay đổi to trong cuộc sống: thôi việc, ly dị, chuyển nhà hoặc sự ra đi của người nhà. Tuy thế, với các ai có thể vượt qua được những sự kiện này và quay trở về cuộc sống thông thường thì chứng mất ngủ sẽ tự nhiên biến mất. Cũng có trường hợp người bệnh không thể tìm lại giấc ngủ từ ấy về sau, nhóm người này được xếp vào trường hợp mất ngủ kéo dài. May mắn thay, lúc những nhân tố kích hoạt này được giải quyết, giấc ngủ thường được cải thiện, người bệnh sẽ ngủ ngon trở lại. Tuy nhiên cũng có trường hợp thì không, chứng mất ngủ trở thành mạn tính do thời gian điều trị tâm lý bị trì hoãn quá lâu.
- Yếu tố di truyền
Ấy là lý do một số người luôn ngủ ngon và hình như không bao giờ gặp khó khăn khi ngủ. Trong khi những người khác lại tăng trưởng chứng mất ngủ dù có lối sinh hoạt điều độ. Sẽ không mất nhiều thời gian để đẩy những người này vượt qua ngưỡng ngủ bình thường và tăng trưởng các triệu chứng mất ngủ nếu gặp những yếu tố kém thuận lợi như gặp biến cố đau buồn trong cuộc sống.
Nếu nguyên do mất ngủ diễn ra từ gene di truyền, biểu hiện của rối loạn giấc ngủ có thể diễn ra từ sớm, báo cáo cho thấy những người mắc chứng mất ngủ vô căn thường gặp rối rắm với giấc ngủ từ thời ấu thơ. Nhân tố di truyền còn ảnh hưởng đến nhịp sinh học, gây ra hiện tượng mà dân gian hay gọi là khó ngủ, nghĩa là cần rất nhiều thời gian để bước vào quá trình ru ngủ cũng như khó thức dậy vào sáng sớm. Bằng cớ về yếu tố di truyền được thể hiện ở việc chứng mất ngủ thường xảy ra trong những gia đình có người mất ngủ, đặc biệt là đối với phụ nữ.
>>> Danh mục khác: