Dù cho bạn có là người kiểm soát tốt khi đứng trước sức ép như thế nào thì có đôi lúc vẫn không tránh khỏi những cảm xúc tiêu cực. Căng thẳng tâm thần không chỉ tổn hại tới tâm lý mà nó còn kéo theo chứng mất ngủ.
Căng thẳng tâm thần mất ngủ là tình trạng thân thể chẳng thể thả lỏng khi đi ngủ vì bộ não luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ dẫn sự suy nhược kéo dài. Vào ban đêm, các người mắc chứng căng tâm thần mất ngủ thường cảm thấy mỏi mệt và bị lấn áp bởi nhiều suy nghĩ lộn xộn. Bản thân họ ý thức được việc phải đi ngủ để thân thể hồi phục nhưng trằn trọc không thể vào giấc.
- Mối liên hệ giữa căng thẳng và mất ngủ
Đôi khi cảm thấy căng thẳng là chuyện thông thường, nhưng căng thẳng thần kinh kinh niên có thể khiến hệ thống thần kinh duy trì hiện trạng kích thích tăng cao trong thời gian dài. Trạng thái này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và ý thức.
Căng thẳng là một phản ứng đã phát triển ở người và động vật từ rất lâu như một cơ chế tự vệ cho phép chúng ta đối phó với những tình huống quan yếu hoặc nguy hiểm. Ở người, cảm giác căng thẳng được phát sinh bởi hệ thống thần kinh tự trị (ANS), chịu phận sự giải phóng những hormone cảm xúc, chẳng hạn như adrenaline và cortisol.
Những hormone này làm tăng nhịp tim nhằm giúp giai đoạn lưu thông máu đến những cơ quan và cơ bắp quan yếu hiệu quả hơn để thân thể sẵn sàng đối phó với một tình huống nguy cấp ngay tức thì. Phản ứng này được gọi là phản ứng chiến-hay-chạy và nó rất quan trọng đối với sự sống còn của con người trong các công đoạn tiến hóa trước đó.
Hiện nay, những vấn đề xoay quanh cuộc sống hiện đại không còn là mối đe dọa cho sự sống nhưng nó vẫn có thể kích hoạt phản ứng chiến – chạy. Thí dụ, các vấn đề trong công việc hoặc mối quan hệ. Các nhà khoa thấy rằng, lúc ấy, hệ thống tâm thần tự trị sẽ kích thích tiết ra hormone cortisol nhiều hơn mức thông thường khiến chúng ta cảm thấy căng thẳng.
Với một người bình thường, hormone cortisol sẽ tiết mạnh vào buổi sáng để kích thích chúng ta thức giấc trong khi melatonin lại hoạt động mạnh vào buổi tối khiến chúng ta cảm thấy buồn ngủ. Đối với người căng thẳng thần kinh, vòng tròn này có sự thất thường, hormone cortisol vẫn ở chừng độ cao lúc đến giờ đi ngủ, tạo ra sự gián đoạn giấc ngủ.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, căng thẳng tâm thần còn kích thích gốc tự do tăng sinh nhiều hơn, đặc biệt là tại não. Các gốc tự do gây tổn hại đến huyết mạch não tạo ra các mảng xơ vữa và huyết khối. Sự tích trữ này sẽ cản đường máu chuyển vận oxy lên não, ấy là lý do căng thẳng cực độ có thể gây ra trạng thái bất tỉnh hoặc chứng thiếu máu não. Khi não không được cung ứng đủ oxy sẽ gây hiện tượng mất ngủ.
Một tác hại dễ thấy nhất của căng thẳng thần kính là gây thiếu ngủ. Thường xuyên ở trong trạng thái tỉnh táo cao độ có thể trì hoãn sự bắt đầu của giấc ngủ và gây ra các suy nghĩ lo lắng, tiêu cực suốt đêm. Ngủ không đủ giấc có thể gây căng thẳng hơn nữa. Đại quát đây là mẫu vòng luẩn quẩn không hồi kết. Theo khảo sát của Tổ chức Giấc ngủ quốc gia, 43% người trong độ tuổi 13 tuổi 64 thừa nhận chí ít một lần trong tháng qua từng tỉnh dậy vào ban đêm do căng thẳng.
>>> Danh mục khác: