Đồng hồ sinh học hay chu kỳ 24 giờ (nhịp sinh học) của thân thể, có thể bị ảnh hưởng bởi ánh sáng hoặc bóng tối, có thể khiến cơ thể nghĩ rằng đã đến nay ngủ hoặc thức dậy. Đồng hồ cơ 24 giờ kiểm soát các chức năng như: Thân nhiệt, đang ngủ và đang thức, hệ thống miễn dịch của thân thể, các chức năng khác của cơ thể, chẳng hạn như lúc bạn cảm thấy đói.
Gần đây, nhịp sinh học đã nhận được nhiều sự để ý hơn, đồng hồ sinh học không chỉ tác động tới giấc ngủ của bạn, nó định hình cả ngày mai của chúng ta. Chúng ta không thể ngủ và thức dậy cùng một khi, cũng không thể vừa ngủ vừa tiêu hóa thức ăn. Thân thể cần thời gian để nghỉ ngơi và hồi phục, do vậy nó phải hoạt động trên một lộ trình được đặt tên là nhịp sinh học.
Thân thể chúng ta cần có đồng hồ sinh học, đấy là bởi vì mọi thứ không thể xảy ra cùng một khi. Chúng ta không thể ngủ và tiêu hóa thức ăn cùng một lúc, chúng ta không thể tập trung làm gì đấy trong khi chìm vào giấc ngủ. Để các cơ quan hoạt động tốt, chúng cần thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi. Đây chính là lý do vì sao chúng ta phải chuyển qua chuyển lại các trạng thái khác nhau.
- Đồng hồ sinh học và giấc ngủ
Một số người - chẳng hạn như các người chẳng thể ngủ tới khuya và những người đi ngủ rất sớm - có nhịp sinh học khác với nhịp độ của hầu hết mọi người. Các người khác có vấn đề về giấc ngủ có thể có nhịp sinh học thông thường nhưng phải điều chỉnh họ theo các tình trạng mới, chả hạn như làm việc ca đêm.
Những vấn đề về giấc ngủ theo đồng hồ cơ thể có can hệ đến một loại hormone gọi là melatonin, giúp cơ thể bạn dễ ngủ. Tín hiệu sáng tối tác động tới cách cơ thể tạo ra melatonin. Phần đông melatonin được tạo ra vào ban đêm. Vào ban ngày, ánh sáng báo cho cơ thể bạn tạo ra ít melatonin hơn. Nếu bạn làm việc vào ban đêm trong ánh sáng nhân tạo, cơ thể bạn có thể tạo ra ít melatonin hơn mức cần thiết.
Phần lớn chúng ta được lập trình để đi ngủ từ khoảng 9 giờ tối tới 11 giờ đêm, và thức dậy vào khoảng thời gian mặt trời mọc. Rất, rất ít người đi chệch khỏi quỹ đạo này – có những người đi ngủ từ lúc 7 tới 9 giờ tối và thức dậy vào khoảng 2 hoặc 3 giờ sáng. Một số người trở thành cú đêm, bởi vì họ mẫn cảm với ánh sáng chói khởi hành từ thói quen. Những người uống cà phê vào và sau ấy tiếp xúc với nhiều ánh sáng vào buổi tối có khả năng ngủ rất muộn.
- Một số yếu tố ảnh hưởng đến đồng hồ sinh học của cơ thể
Sự chậm trễ của các chuyến bay: Giao nhau giữa các múi giờ sẽ làm đứt quãng đồng hồ cơ thể của bạn. Bạn gặp khó khăn về giấc ngủ do đồng hồ cơ thể chưa điều chỉnh theo múi giờ mới khi mà thân thể bạn nghĩ rằng bạn vẫn đang ở múi giờ cũ.
Hậu quả của ma túy và rượu: Một số loại thuốc gây ra những vấn đề về giấc ngủ. Và bạn có thể đi vào giấc ngủ mà không có vấn đề gì sau khi uống rượu vào buổi tối muộn, nhưng uống rượu trước khi ngủ có thể khiến bạn thức giấc sau ấy vào ban đêm.
Bệnh tật: Một số bệnh và vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Chúng gồm có chứng mất trí nhớ, chấn thương đầu, phục hồi sau hôn mê và trầm cảm nặng. Một số loại thuốc tác động tới hệ thần kinh trung ương cũng có thể ảnh hưởng tới mô hình giấc ngủ.
Môi trường ngủ: Quá nhiều ánh sáng hoặc tiếng ồn có thể khiến cơ thể bạn cảm thấy chưa đến giờ ngủ. Không những thế thì nhiệt độ phòng cũng là một yếu tố quan trọng tác động trực tiếp tới giấc ngủ của chúng ta, nếu phòng ngủ quá nóng hoặc quá lạnh sẽ khiến chúng ta không thể yên giấc, thậm chí là khó đi vào giấc ngủ.
Đổi thay lịch ngủ của bạn: khi bạn làm việc vào ban đêm và ngủ vào ban ngày, đồng hồ bên trong cơ thể cần thiết lập lại để cho phép bạn ngủ vào ban ngày. Đôi khi điều đấy thật khó thực hiện. Các người làm ca đêm hoặc xoay ca có thể khó ngủ vào ban ngày và có thể cảm thấy mỏi mệt vào ban đêm khi họ cần tỉnh ngủ để làm việc.
Khó ngủ cho tới đêm khuya hoặc sáng sớm, sau đó cảm thấy mệt nhọc và cần ngủ vào ban ngày. Các người có vấn đề này có thể được gọi là cú đêm. Đây là một vấn đề phổ biến và nó thường khởi đầu ở những năm đầu thanh thiếu niên hoặc thanh niên. Những người có cha hoặc mẹ bị vấn đề này thì bản thân họ cũng có nhiều khả năng mắc bệnh hơn.
>>> Tham khảo: