Giấc ngủ với sức khỏe thể chất và tinh thần của con người đều có vai trò vô cùng quan yếu. Bạn có thể bị khó ngủ, mất ngủ nhất thời do nguyên do nào đó, tuy nhiên nếu tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe thì rất có thể bạn đã gặp phải chứng rối loạn giấc ngủ.
- Rối loạn giấc ngủ
Rối loạn giấc ngủ là tình trạng đổi thay chất lượng và thời gian giấc ngủ bất thường, gây ảnh hưởng tới sức khỏe thể chất, tinh thần, giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh. Rất nhiều người từng gặp phải nhiều lần tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc, ngủ ít, ngủ tỉnh giấc,… Song nếu nó không kéo dài, xuất phát từ nguyên do bên ngoài như ánh sáng mạnh, tiếng ồn, chất kích thích,… thì không được gọi là rối loạn giấc ngủ.
Rối loạn giấc ngủ thường kéo dài, ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe người bệnh với những triệu chứng như: Thường xuyên thức giấc vào ban đêm, đổi thay bất thường thói quen hoặc lịch trình ngủ - thức, giảm năng suất làm việc, trầm cảm, khó đi vào giấc ngủ, thường xuyên mệt nhọc vào ban ngày và muốn có các giấc ngủ ngắn giữa ngày, thiếu tập hợp, hay cáu kỉnh và lo âu bất thường, tăng cân, có hành vi thất thường lúc ngủ, Người bệnh bị rối loạn giấc ngủ có thể không gặp tất cả các triệu chứng trên, ngoài ra những triệu chứng này cũng có thể gặp ở bệnh lý khác, để chẩn đoán chính xác, hãy đi khám thầy thuốc.
- Chứng mất ngủ
Mất ngủ là chứng rối loạn giấc ngủ thường gặp nhất, có tới 10 - 15% dân số trên toàn cầu gặp phải tình huống này chí ít 1 lần trong đời. Chất lượng giấc ngủ không tốt, khó đi vào giấc ngủ, tỉnh giấc nhiều lần trong đêm, thức dậy sớm, không có cảm giác ngủ sâu giấc, ngủ hoàn toàn,… Mất ngủ khiến người bệnh luôn trong hiện trạng mệt nhọc cả về thể chất và tinh thần do thân thể không được nghỉ ngơi và bình phục hoàn toàn khi ngủ.
Nguyên do bệnh lý thực thể gây đau đớn, ảnh hưởng tới giấc ngủ như: Loét bao tử tá tràng, viêm khớp, tiểu rắt, tiểu buốt, tiểu nhiều lần, u tuyến tiền liệt, viêm phế quản, hen suyễn, cường giáp, tiểu đường, bệnh lý thần kinh,... Bệnh tâm thần như rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn tư cách, nghiện ngập, cơn hưng cảm, trạng thái hoang tưởng, lú lẫn,... Mất ngủ có thể là hậu quả của tình huống lạm dụng thuốc và chất kích thích gây hại như: thuốc chống trầm cảm, thuốc lá, cafe, cocaine, rượu bia,...
- Rối loạn đồng hồ sinh học
Rối loạn nhịp độ giấc ngủ liên quan tới việc khó đi vào giấc ngủ, thức dậy trong chu kỳ ngủ hoặc thức dậy quá sớm và chẳng thể ngủ trở lại. Rối loạn giấc ngủ theo nhịp tuần hoàn là một nhóm các chứng rối loạn giấc ngủ có đặc điểm chung là thời gian ngủ bị đứt quãng.
Đây là tình huống đồng hồ sinh học của người bệnh mất sự đồng bộ về nhịp thức – ngủ khiến cho hormone melatonin không được tiết ra đủ, khiến người bệnh không có cảm giác buồn ngủ, dẫn tới mất ngủ. Rối loạn đồng hồ sinh học thường khiến người bệnh tỉnh – ngủ thất thường, lấp lú và không tập trung.
- Chứng mộng du
Mộng du là một dạng rối loạn giấc ngủ khiến người ngủ đứng dậy và thực những hoạt động đơn giản hoặc phức tạp trong trạng vô thức. Người mộng du thường không nhớ được các điều mình đã làm. Cơn mộng du thường xuất hiện khoảng một đến hai giờ sau lúc ngủ và chúng thường kéo dài trong khoảng 30 phút.
Người bị mộng du có thể đi lúc đang ngủ, hay thực hiện một số hành động thông thường như: ăn uống, mặc áo quần, tài xế,... Người bị mộng du sẽ có nét mặt trống rỗng và đôi mắt mở, điều này có thể khiến cho nhiều người thấy sợ hãi hoặc lo âu. Những người này rất khó đánh thức, tuy nhiên khi tỉnh giấc họ có thể không nhớ các điều mà mình làm đêm hôm trước.
- Chứng ngủ nhiều
Nhiều người cho rằng, ngủ nhiều chẳng phải là dấu hiệu của chứng rối loạn giấc ngủ. Tuy nhiên ở nhiều bệnh nhân thời gian ngủ đêm và ngủ ngày nhiều nhưng vẫn thường xuyên ở trong hiện trạng buồn ngủ, ngủ gà ngủ gật,… tình trạng này tác động trực tiếp đến sức khỏe tinh thần và hiệu quả làm việc, học tập trong ngày.
Một số nguyên nhân dẫn tới chứng ngủ nhiều có thể kể tới là: Thiếu ngủ - ở các người làm việc quá nhiều hoặc giờ giấc làm việc bất thường như trực gác, làm việc ca đêm, phụ nữ mới sinh con, người nhà bị bệnh,… thân thể thiếu ngủ và mệt mỏi thường khiến họ ngủ li bì các giấc dài nhưng thân thể vẫn mệt nhọc, ngủ gật trong ngày. Chứng rũ ngủ - chứng bệnh này thường gặp ở nam giới tuổi vị thành niên, gây ngủ nhiều và những triệu chứng sức khỏe khác như ảo giác, liệt trong giấc ngủ,...
Hội chứng ngưng thở khi ngủ - hội chứng này khiến bệnh nhân ngưng thở khoảng vài phút, lặp lại nhiều lần nhưng bệnh nhân thường không phát hiện ra. Chất lượng giấc ngủ kém khiến người bệnh thường xuyên mỏi mệt, lo âu, hay quên, mất quy tụ,... Thuốc - một số thuốc điều trị có thể dẫn đến rối loạn giấc ngủ ngủ nhiều như: thuốc ngủ, thuốc chống trầm cảm, thuốc chống loạn thần, thuốc giãn cơ, thuốc chống động kinh,...
>>> Tìm hiểu thêm: